{"id":10924,"date":"2024-03-04T11:01:48","date_gmt":"2024-03-04T08:01:48","guid":{"rendered":"https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/?p=10924"},"modified":"2024-04-19T11:36:18","modified_gmt":"2024-04-19T08:36:18","slug":"gida-enflasyonu-resmi-enflasyonu-katladi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/?p=10924","title":{"rendered":"G\u0131da enflasyonu resmi enflasyonu katlad\u0131!"},"content":{"rendered":"<ul>\n<li><strong>T\u00dc\u0130K&#8217;in t\u00fcketici fiyat endeksine (T\u00dcFE) g\u00f6re y\u0131ll\u0131k resmi enflasyon y\u00fczde 67,1!<\/strong><\/li>\n<li><strong>T\u00dcFE&#8217;de y\u0131l\u0131n ilk iki ay\u0131ndaki art\u0131\u015f y\u00fczde 11,54 oldu!<\/strong><\/li>\n<li><strong>Resmi g\u0131da enflasyonu y\u00fczde 71,1, dar gelirlinin g\u0131da enflasyonu y\u00fczde 111,7!<\/strong><\/li>\n<li><strong>Resmi verilere g\u00f6re 2005&#8217;ten bu yana ortalama fiyatlar 18 kat, g\u0131da fiyatlar\u0131 ise 27 kat artt\u0131!<\/strong><\/li>\n<li><strong>T\u00dc\u0130K hissedilen enflasyon oranlar\u0131n\u0131 da a\u00e7\u0131klamal\u0131d\u0131r.<\/strong><\/li>\n<li><strong>T\u00dc\u0130K, D\u0130SK taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131lan ve kazan\u0131lan davaya ra\u011fmen yarg\u0131 karar\u0131n\u0131 uygulam\u0131yor ve madde fiyat listesini a\u00e7\u0131klam\u0131yor.<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p>2024 \u015eubat d\u00f6nemine ait T\u00dc\u0130K T\u00fcketici Fiyat Endeksi (T\u00dcFE) 4 Mart 2024&#8217;te yay\u0131mland\u0131. T\u00dc\u0130K verilerine g\u00f6re T\u00dcFE&#8217;deki (2003:100) de\u011fi\u015fim 2024 \u015eubat&#8217;ta bir \u00f6nceki aya g\u00f6re y\u00fczde 4,53, \u00a0ve bir \u00f6nceki y\u0131l\u0131n ayn\u0131 ay\u0131na g\u00f6re y\u00fczde 67,07 oldu. 2024 y\u0131l\u0131n\u0131n ilk iki ay\u0131nda ortalama fiyat art\u0131\u015f oran\u0131 ise y\u00fczde 11,54 olarak ger\u00e7ekle\u015fti. 2024 \u015eubat d\u00f6neminde en y\u00fcksek fiyat art\u0131\u015f\u0131 y\u0131ll\u0131k y\u00fczde 94,8 ile lokanta ve otellerde oldu. \u0130kinci en y\u00fcksek fiyat art\u0131\u015f\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc harcama grubu y\u0131ll\u0131k y\u00fczde 91,8 art\u0131\u015fla e\u011fitim olurken \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc harcama grubu ise y\u00fczde 81,3 ile sa\u011fl\u0131k oldu.<\/p>\n<p>Ancak T\u00dc\u0130K madde fiyat listesini Haziran 2022&#8217;den bu yana a\u00e7\u0131klamad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u00fct\u00fcn ve hizmet baz\u0131nda ortalama fiyatlar tam olarak bilinmiyor. <strong>T\u00dc\u0130K, D\u0130SK taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131lan ve kazan\u0131lan davaya ra\u011fmen yarg\u0131 karar\u0131n\u0131 uygulam\u0131yor ve madde fiyat listesini a\u00e7\u0131klam\u0131yor. Bu nedenle enflasyon oran\u0131n\u0131 hesaplanmas\u0131na kaynak te\u015fkil eden madde fiyat listesi g\u00f6r\u00fclemiyor.\u00a0T\u00dc\u0130K, yarg\u0131 karar\u0131 gere\u011fi madde fiyat listesini a\u00e7\u0131klamal\u0131d\u0131r.\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-10925\" src=\"http:\/\/arastirma.disk.org.tr\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/gida.png\" alt=\"\" width=\"984\" height=\"542\" srcset=\"https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/gida.png 984w, https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/gida-300x165.png 300w, https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/gida-768x423.png 768w\" sizes=\"(max-width: 984px) 100vw, 984px\" \/><\/strong><\/p>\n<h3>Dar Gelirlinin G\u0131da Enflasyonu Resmi Enflasyonun \u00c7ok \u00dczerinde<\/h3>\n<p style=\"font-weight: 400;\">T\u00dc\u0130K, \u015eubat 2024 d\u00f6neminde g\u0131da enflasyonunu y\u00fczde 71,1 olarak a\u00e7\u0131klad\u0131. Ancak bu enflasyon halk\u0131n hissetti\u011fi ger\u00e7ek enflasyonu yans\u0131tmaktan olduk\u00e7a uzak bir oran. D\u0130SK-AR&#8217;\u0131n \u00a0T\u00dc\u0130K verilerinden yararlanarak yapt\u0131\u011f\u0131 hesaplamaya g\u00f6re g\u0131da enflasyonu ortalama y\u00fczde 71,2 olarak ger\u00e7ekle\u015firken emeklilerde g\u0131da enflasyonu y\u00fczde 87,3 oldu. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc y\u00fczde 20\u2019lik gelir grubunun g\u0131da enflasyonu y\u00fczde 81,1 olurken, d\u00fc\u015f\u00fck gelirli ikinci y\u00fczde 20\u2019lik grubun g\u0131da enflasyonu y\u00fczde 93 ve en yoksul y\u00fczde 20\u2019lik gelir grubun g\u0131da enflasyonu ise y\u00fczde 111,7 olarak ger\u00e7ekle\u015fti.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Y\u00fcksek gelir gruplar\u0131n\u0131n daha d\u00fc\u015f\u00fck g\u0131da enflasyonu hissetti\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc (y\u00fcksek) y\u00fczde 20\u2019lik gelir grubunun g\u0131da enflasyonu y\u00fczde 68 olurken, en y\u00fcksek gelir grubunun g\u0131da enflasyonu ise y\u00fczde 51,8 oldu. B\u00f6ylece en yoksul gelir grubunun g\u0131da enflasyonu y\u00fczde 112 olurken, en y\u00fcksek gelir grubunun g\u0131da enflasyonu y\u00fczde 52 oran\u0131nda kald\u0131. Bu durum enflasyonun gelir gruplar\u0131na, farkl\u0131 toplumsal kesim ve s\u0131n\u0131flara g\u00f6re \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde farkl\u0131 hissedildi\u011fini ortaya koyuyor.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>G\u0131da enflasyonunda oldu\u011fu gibi resmi ortalama enflasyon oranlar\u0131 da d\u00fc\u015f\u00fck gelirlilerin, emek\u00e7ilerin g\u00fcnl\u00fck ya\u015famda kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve hissetti\u011fi oranlar de\u011fildir. Uluslararas\u0131 alanda Avrupa, ABD, Almanya ve Japonya Merkez Bankalar\u0131 gibi \u00e7e\u015fitli kurulu\u015flar taraf\u0131ndan hissedilen\/alg\u0131lanan ve beklenen t\u00fcketici enflasyonu d\u00fczenli olarak yay\u0131mlan\u0131yor. Ancak T\u00dc\u0130K, ayl\u0131k T\u00fcketici E\u011filim Anketi ger\u00e7ekle\u015ftirmesine ra\u011fmen, bunun \u00e7\u0131kt\u0131s\u0131 olan &#8220;hissedilen\/alg\u0131lanan enflasyon&#8221;u a\u00e7\u0131klam\u0131yor. Bu nedenle D\u0130SK-AR olarak T\u00dc\u0130K\u2019in ham verilerinden yararlanarak emeklilerin, dar gelirlilerin, d\u00fc\u015f\u00fck gelirlilerin hissetti\u011fi g\u0131da enflasyonunu yeniden hesapl\u0131yoruz.\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/?p=10901\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-10927\" src=\"http:\/\/arastirma.disk.org.tr\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Ekran-Resmi-2024-03-04-10.18.20.png\" alt=\"\" width=\"917\" height=\"594\" srcset=\"https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Ekran-Resmi-2024-03-04-10.18.20.png 917w, https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Ekran-Resmi-2024-03-04-10.18.20-300x194.png 300w, https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Ekran-Resmi-2024-03-04-10.18.20-225x145.png 225w, https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Ekran-Resmi-2024-03-04-10.18.20-768x497.png 768w\" sizes=\"(max-width: 917px) 100vw, 917px\" \/><\/a><\/p>\n<p>D\u0130SK-AR&#8217;\u0131n T\u00dc\u0130K&#8217;in mikro veri setlerinden yararlanarak haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 <a href=\"https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/?p=10901\">ara\u015ft\u0131rma b\u00fcltenine<\/a> g\u00f6re a\u00e7\u0131klanan (resmi) enflasyon ie hissedilen (alg\u0131lanan) enflasyon aras\u0131nda u\u00e7urum var. 2023 y\u0131l\u0131nda hissedilen enflasyon, a\u00e7\u0131klanan (resmi) enflasyonun yakla\u015f\u0131k iki kat\u0131 oldu. Ortalama hissedilen (alg\u0131lanan) enflasyon 2023\u2019teki ortalama a\u00e7\u0131klanan (resmi) enflasyonun 53 puan \u00fczerinde hesapland\u0131. <strong>T\u00dc\u0130K, halk\u0131n hissetti\u011fi\/alg\u0131lad\u0131\u011f\u0131 enflasyon oran\u0131 ve beklenen enflasyonu da elinde haz\u0131r bulunan verileri i\u015fleyerek yeni bir veri olarak yay\u0131mlamal\u0131d\u0131r. \u00a0T\u00dc\u0130K ayr\u0131ca gelir gruplar\u0131na g\u00f6re enflasyon farkl\u0131la\u015fmas\u0131n\u0131 da a\u00e7\u0131klamal\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-10931\" src=\"http:\/\/arastirma.disk.org.tr\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Ekran-Resmi-2024-03-04-10.20.57.png\" alt=\"\" width=\"706\" height=\"576\" srcset=\"https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Ekran-Resmi-2024-03-04-10.20.57.png 706w, https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Ekran-Resmi-2024-03-04-10.20.57-300x245.png 300w\" sizes=\"(max-width: 706px) 100vw, 706px\" \/><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">T\u00dcFE ve g\u0131da fiyatlar\u0131 endeksi artmaya devam ediyor. 2005 y\u0131l\u0131nda 114,5 olan T\u00dcFE endeksi, \u015eubat 2024\u2019te 2073,9&#8217;a y\u00fckseldi. 2005\u2019te 112,9 olan g\u0131da fiyatlar\u0131 endeksi ise 2024\u2019te 3046,3&#8217;e y\u00fckseldi. B\u00f6ylece T\u00dcFE \u00a02005&#8217;ten bu yanda 18 kat; g\u0131da fiyatlar\u0131 ise 2005&#8217;ten bu yana 27 kat artt\u0131. \u015eubat 2005\u2019te y\u00fczde 8,69 olan y\u0131ll\u0131k enflasyon oran\u0131 \u015eubat 2024\u2019te y\u00fczde 67,07 oldu. 2005\u2019te y\u00fczde 6,37 olan y\u0131ll\u0131k g\u0131da enflasyonu ise \u015eubat 2023\u2019te y\u00fczde 71,12&#8217;ye y\u00fckseldi.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">\u00d6te yandan son y\u0131llarda g\u0131da enflasyonu ile genel enflasyon aras\u0131ndaki fark a\u00e7\u0131lmaya ba\u015flad\u0131. Aral\u0131k 2005&#8217;te T\u00dcFE&#8217;yle ayn\u0131 seyreden g\u0131da fiyatlar\u0131 endeksi Ocak 2024\u2019te T\u00dcFE&#8217;nin 972 puan (y\u00fczde 46,9) \u00fcst\u00fcne \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-10932\" src=\"http:\/\/arastirma.disk.org.tr\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Ekran-Resmi-2024-03-04-10.05.21.png\" alt=\"\" width=\"714\" height=\"532\" srcset=\"https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Ekran-Resmi-2024-03-04-10.05.21.png 700w, https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Ekran-Resmi-2024-03-04-10.05.21-300x223.png 300w\" sizes=\"(max-width: 714px) 100vw, 714px\" \/><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><em><strong>Metodolojik not:<\/strong><\/em><em>\u00a0Dar gelirlilerin ve emeklilerin g\u0131da enflasyonu hesab\u0131nda, T\u00dc\u0130K\u2019in gelire g\u00f6re t\u00fcketim harcamas\u0131n\u0131n ve temel gelir kayna\u011f\u0131n\u0131n hanehalk\u0131 t\u00fcketim harcamas\u0131n\u0131n t\u00fcrlerine g\u00f6re da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 (2022) verileri ile ana harcama gruplar\u0131na g\u00f6re T\u00dcFE verileri esas al\u0131nd\u0131.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00dc\u0130K&#8217;in t\u00fcketici fiyat endeksine (T\u00dcFE) g\u00f6re y\u0131ll\u0131k resmi enflasyon y\u00fczde 67,1! T\u00dcFE&#8217;de y\u0131l\u0131n ilk iki ay\u0131ndaki art\u0131\u015f y\u00fczde 11,54 oldu! Resmi g\u0131da enflasyonu y\u00fczde 71,1,&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":10938,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"template-c-s2-post.php","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6,278],"tags":[104,245,465],"class_list":["post-10924","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-guncel","category-manset","tag-enflasyon","tag-gida-enflasyonu","tag-hissedilen-enflasyon","wpcat-6-id","wpcat-278-id"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10924","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=10924"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10924\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10942,"href":"https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10924\/revisions\/10942"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/10938"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=10924"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=10924"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=10924"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}