{"id":12035,"date":"2024-10-03T10:40:14","date_gmt":"2024-10-03T07:40:14","guid":{"rendered":"https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/?p=12035"},"modified":"2024-10-03T10:42:09","modified_gmt":"2024-10-03T07:42:09","slug":"enflasyon-sinifsal-bir-meseledir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/?p=12035","title":{"rendered":"Enflasyon s\u0131n\u0131fsal bir meseledir!"},"content":{"rendered":"<ul>\n<li><strong>T\u00dc\u0130K\u2019e g\u00f6re y\u0131ll\u0131k resmi enflasyon y\u00fczde 49,3 oldu.<\/strong><\/li>\n<li><strong>Resmi g\u0131da enflasyonu y\u00fczde 43,7 iken dar gelirlinin g\u0131da enflasyonu 78!<\/strong><\/li>\n<li><strong>Toplumsal s\u0131n\u0131f ve kesimlerin aras\u0131ndaki enflasyon fark\u0131 \u00e7ok b\u00fcy\u00fck<\/strong><\/li>\n<li><strong>Resmi verilere g\u00f6re 2003\u2019ten bu yana ortalama fiyatlar 21 kat, g\u0131da fiyatlar\u0131 ise 31 kat artt\u0131!<\/strong><\/li>\n<li><strong>T\u00dc\u0130K verileri \u00fczerindeki \u015faibe s\u00fcr\u00fcyor. T\u00dc\u0130K yarg\u0131 karar\u0131na ra\u011fmen yine madde fiyat listesini yine a\u00e7\u0131klamad\u0131.<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p>2024 Eyl\u00fcl d\u00f6nemine ait T\u00dc\u0130K T\u00fcketici Fiyat Endeksi (T\u00dcFE) 3 Ekim 2024\u2019te yay\u0131mland\u0131. T\u00dc\u0130K verilerine g\u00f6re T\u00dcFE\u2019deki (2003:100) de\u011fi\u015fim 2024 Eyl\u00fcl&#8217;de bir \u00f6nceki aya g\u00f6re y\u00fczde 2,97 ve bir \u00f6nceki y\u0131l\u0131n ayn\u0131 ay\u0131na g\u00f6re y\u00fczde 49,38 oldu. 2024 y\u0131l\u0131n\u0131n ilk dokuz ay\u0131nda ortalama fiyat art\u0131\u015f oran\u0131 ise y\u00fczde 35,86 olarak ger\u00e7ekle\u015fti.<\/p>\n<p>2024 Eyl\u00fcl d\u00f6neminde en y\u00fcksek fiyat art\u0131\u015f\u0131 y\u0131ll\u0131k y\u00fczde 97,8 ile konut oldu. \u0130kinci en y\u00fcksek fiyat art\u0131\u015f\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc harcama grubu y\u0131ll\u0131k y\u00fczde 93,5 art\u0131\u015fla e\u011fitim olurken \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc harcama grubu ise y\u00fczde 65,41 ile lokanta ve oteller oldu.<\/p>\n<h3>T\u00dc\u0130K veri saklamaya devam ediyor<\/h3>\n<p>T\u00dc\u0130K madde fiyat listesini Haziran 2022\u2019den bu yana a\u00e7\u0131klamad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u00fcr\u00fcn ve hizmet baz\u0131nda ortalama fiyatlar tam olarak bilinmiyor. <strong>T\u00dc\u0130K, D\u0130SK taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131lan ve kazan\u0131lan davaya ra\u011fmen yarg\u0131 karar\u0131n\u0131 uygulamay\u0131 reddetti. Bu nedenle enflasyon oran\u0131n\u0131 hesaplanmas\u0131na kaynak te\u015fkil eden madde fiyat listesi g\u00f6r\u00fclemiyor.\u00a0<a href=\"https:\/\/disk.org.tr\/2024\/06\/kesinlesmis-yargi-kararlarini-hice-sayan-tuike-savcilik-destegi\/\">Ankara Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131n hukuksuz i\u015fleme koymama karar\u0131, T\u00dc\u0130K\u2019in madde sepeti ve ortalama madde fiyatlar\u0131na ili\u015fkin veri setini a\u00e7\u0131klama y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ortadan kald\u0131rmamaktad\u0131r.<\/a> T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019nin kurumlar\u0131 keyfi olarak hareket edemez. T\u00dc\u0130K\u2019in y\u00f6neticileri Anayasa ve yasalar gere\u011fi mahkeme kararlar\u0131n\u0131 gecikmesizin yerine getirmek zorundad\u0131rlar.<\/strong><\/p>\n<h3 style=\"text-align: center;\"><strong>Resmi g\u0131da enflasyonu y\u00fczde 43,7 iken dar gelirlinin g\u0131da enflasyonu y\u00fczde 60-78 band\u0131nda!<\/strong><\/h3>\n<p><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-large wp-image-12052\" src=\"http:\/\/arastirma.disk.org.tr\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/gida-gelir-gruplari-1024x636.png\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"636\" srcset=\"https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/gida-gelir-gruplari-1024x636.png 1024w, https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/gida-gelir-gruplari-300x186.png 300w, https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/gida-gelir-gruplari-768x477.png 768w, https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/gida-gelir-gruplari-1536x954.png 1536w, https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/gida-gelir-gruplari.png 1752w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h3>Farkl\u0131 sosyal s\u0131n\u0131f ve kesimlerin enflasyonu farkl\u0131<\/h3>\n<p>T\u00dc\u0130K, Eyl\u00fcl 2024 d\u00f6neminde g\u0131da enflasyonunu y\u00fczde 43,7 olarak a\u00e7\u0131klad\u0131. Ancak bu enflasyon halk\u0131n hissetti\u011fi ger\u00e7ek enflasyonu yans\u0131tmaktan olduk\u00e7a uzak bir oran. D\u0130SK-AR\u2019\u0131n \u00a0T\u00dc\u0130K verilerinden yararlanarak yapt\u0131\u011f\u0131 hesaplamaya g\u00f6re emeklilerde g\u0131da enflasyonu y\u00fczde 60,3 oldu. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc y\u00fczde 20\u2019lik gelir grubunun g\u0131da enflasyonu y\u00fczde 48,8 olurken, d\u00fc\u015f\u00fck gelirli ikinci y\u00fczde 20\u2019lik grubun g\u0131da enflasyonu y\u00fczde 61,1 ve en yoksul y\u00fczde 20\u2019lik gelir grubun g\u0131da enflasyonu ise y\u00fczde 77,7 olarak ger\u00e7ekle\u015fti.<\/p>\n<p>Y\u00fcksek gelir gruplar\u0131n\u0131n daha d\u00fc\u015f\u00fck g\u0131da enflasyonu hissetti\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc (y\u00fcksek) y\u00fczde 20\u2019lik gelir grubunun g\u0131da enflasyonu y\u00fczde 42,7 olurken, en y\u00fcksek gelir grubunun g\u0131da enflasyonu ise y\u00fczde 30,8 oldu. B\u00f6ylece en yoksul gelir grubunun g\u0131da enflasyonu y\u00fczde 78 olurken, en y\u00fcksek gelir grubunun g\u0131da enflasyonu y\u00fczde 31 d\u00fczeyinde kald\u0131. Bu durum enflasyonun gelir gruplar\u0131na, farkl\u0131 toplumsal kesim ve s\u0131n\u0131flara g\u00f6re \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde farkl\u0131 hissedildi\u011fini ortaya koyuyor.<\/p>\n<p><strong>G\u0131da enflasyonunda oldu\u011fu gibi resmi ortalama enflasyon oranlar\u0131 da d\u00fc\u015f\u00fck gelirlilerin, emek\u00e7ilerin g\u00fcnl\u00fck ya\u015famda kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve hissetti\u011fi oranlar de\u011fildir. Uluslararas\u0131 alanda Avrupa, ABD, Almanya ve Japonya Merkez Bankalar\u0131 gibi \u00e7e\u015fitli kurulu\u015flar taraf\u0131ndan hissedilen\/alg\u0131lanan ve beklenen t\u00fcketici enflasyonu d\u00fczenli olarak yay\u0131mlan\u0131yor. Ancak T\u00dc\u0130K, ayl\u0131k T\u00fcketici E\u011filim Anketi ger\u00e7ekle\u015ftirmesine ra\u011fmen, bunun \u00e7\u0131kt\u0131s\u0131 olan \u201chissedilen\/alg\u0131lanan enflasyon\u201du a\u00e7\u0131klam\u0131yor.\u00a0<\/strong><strong>T\u00dc\u0130K, uluslararas\u0131 kurulu\u015flar\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 gibi halk\u0131n hissetti\u011fi\/alg\u0131lad\u0131\u011f\u0131 enflasyon oran\u0131 ve beklenen enflasyonu da elinde haz\u0131r bulunan verileri i\u015fleyerek yeni bir veri olarak yay\u0131mlamal\u0131d\u0131r. \u00a0T\u00dc\u0130K ayr\u0131ca gelir gruplar\u0131na g\u00f6re enflasyon farkl\u0131la\u015fmas\u0131n\u0131 da a\u00e7\u0131klamal\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n<h3>Fiyat art\u0131\u015flar\u0131 durmuyor<\/h3>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-12045\" src=\"http:\/\/arastirma.disk.org.tr\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Ekran-Resmi-2024-10-03-10.07.17.png\" alt=\"\" width=\"764\" height=\"500\" srcset=\"https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Ekran-Resmi-2024-10-03-10.07.17.png 764w, https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Ekran-Resmi-2024-10-03-10.07.17-300x196.png 300w\" sizes=\"(max-width: 764px) 100vw, 764px\" \/><\/p>\n<p>T\u00dcFE ve g\u0131da fiyatlar\u0131 endeksi artmaya devam ediyor. 2005 A\u011fustos&#8217;ta 118 olan T\u00dcFE endeksi, A\u011fustos 2024\u2019te 2526&#8217;ya y\u00fckseldi. 2005 A\u011fustos&#8217;ta 110 olan g\u0131da fiyatlar\u0131 endeksi ise 2024 A\u011fustos&#8217;ta 3458&#8217;e y\u00fckseldi. A\u011fustos 2005\u2019te y\u00fczde 7,9 olan y\u0131ll\u0131k enflasyon oran\u0131 A\u011fustos 2024\u2019te y\u00fczde 49,3 oldu. 2005\u2019te y\u00fczde 4,3 olan y\u0131ll\u0131k g\u0131da enflasyonu ise A\u011fustos 2024\u2019te y\u00fczde 43,7&#8217;ye y\u00fckseldi.<\/p>\n<p>\u00d6te yandan son y\u0131llarda g\u0131da enflasyonu ile genel enflasyon aras\u0131ndaki fark a\u00e7\u0131lmaya ba\u015flad\u0131. A\u011fustos 2005\u2019te T\u00dcFE\u2019yle benzer seyreden g\u0131da fiyatlar\u0131 endeksi A\u011fustos 2024\u2019te T\u00dcFE\u2019nin 932 puan \u00fcst\u00fcne \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-12048\" src=\"http:\/\/arastirma.disk.org.tr\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Ekran-Resmi-2024-10-03-10.15.44.png\" alt=\"\" width=\"878\" height=\"579\" srcset=\"https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Ekran-Resmi-2024-10-03-10.15.44.png 878w, https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Ekran-Resmi-2024-10-03-10.15.44-300x198.png 300w, https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Ekran-Resmi-2024-10-03-10.15.44-768x506.png 768w\" sizes=\"(max-width: 878px) 100vw, 878px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><em><strong>Metodolojik a\u00e7\u0131klama:<\/strong><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><em>Dar gelirlilerin ve emeklilerin g\u0131da enflasyonu hesab\u0131 T\u00dc\u0130K verileri kullan\u0131larak hesaplanmaktad\u0131r. Gelir gruplar\u0131na g\u00f6re g\u0131da enflasyonu hesaplamas\u0131 <a href=\"https:\/\/data.tuik.gov.tr\/Bulten\/Index?p=Hanehalki-Tuketim-Harcamasi-2022-49690#:~:text=Hanehalk\u0131%20b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcne%20g\u00f6re%20t\u00fcketim%20harcamalar\u0131n\u0131n,%16%2C8%20pay%20ay\u0131rd\u0131.\">T\u00dc\u0130K\u2019in gelire g\u00f6re t\u00fcketim harcamas\u0131n\u0131n ve temel gelir kayna\u011f\u0131n\u0131n hanehalk\u0131 t\u00fcketim harcamas\u0131n\u0131n t\u00fcrlerine g\u00f6re da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 (2023) verileri<\/a> ile ana harcama gruplar\u0131na g\u00f6re T\u00dcFE verileri esas al\u0131narak yap\u0131lmaktad\u0131r. D\u0130SK-AR&#8217;\u0131n bu \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 ayr\u0131 bir fiyat derleme \u00e7al\u0131\u015famas\u0131 olmay\u0131p <\/em>T\u00dc\u0130K&#8217;in bu iki verisinden hareketle gelir gruplar\u0131n\u0131n ve emeklilerin g\u0131da harcamas\u0131 a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re g\u0131da enflasyonun yeniden hesaplamaktad\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00dc\u0130K\u2019e g\u00f6re y\u0131ll\u0131k resmi enflasyon y\u00fczde 49,3 oldu. Resmi g\u0131da enflasyonu y\u00fczde 43,7 iken dar gelirlinin g\u0131da enflasyonu 78! Toplumsal s\u0131n\u0131f ve kesimlerin aras\u0131ndaki enflasyon&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":12054,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"template-c-s2-post.php","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6,278],"tags":[431,104,245,39],"class_list":["post-12035","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-guncel","category-manset","tag-dar-gelirlilerde-gida-enflasyonu","tag-enflasyon","tag-gida-enflasyonu","tag-tuik","wpcat-6-id","wpcat-278-id"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12035","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=12035"}],"version-history":[{"count":16,"href":"https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12035\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12056,"href":"https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12035\/revisions\/12056"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/12054"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=12035"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=12035"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=12035"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}