{"id":200,"date":"2019-02-08T08:00:20","date_gmt":"2019-02-08T05:00:20","guid":{"rendered":"http:\/\/arastirma.disk.org.tr\/?p=200"},"modified":"2024-04-19T11:42:24","modified_gmt":"2024-04-19T08:42:24","slug":"krizde-emegin-durumu-ekonomik-krizin-isci-sinifina-ve-calisma-yasamina-etkileri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/?p=200","title":{"rendered":"Krizde Eme\u011fin Durumu"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"200\" class=\"elementor elementor-200\">\n\t\t\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-22553c82 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"22553c82\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-5406f3b5\" data-id=\"5406f3b5\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-b191bee elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"b191bee\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><strong><a href=\"http:\/\/arastirma.disk.org.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/DISK-AR-Krizde-Eme\u011fin-Durumu-Arastirmasi-SON.pdf\">Ekonomik Krizde Eme\u011fin Durumu Ara\u015ft\u0131rmas\u0131<\/a><\/strong><\/p><p><strong>Krizde Eme\u011fin Durumu: Ekonomik Krizin \u0130\u015f\u00e7i S\u0131n\u0131f\u0131na ve \u00c7al\u0131\u015fma Ya\u015fam\u0131na Etkileri-1 <\/strong>ad\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan D\u0130SK-AR\u2019\u0131n yeni ara\u015ft\u0131rmas\u0131, g\u00f6rmezden gelinmeye ve \u00fcst\u00fc \u00f6rt\u00fclmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan ekonomik krizin \u00e7al\u0131\u015fma ya\u015fam\u0131 ve i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 \u00fczerindeki etkilerini kapsaml\u0131 olarak inceliyor. Ekonomik kriz s\u00fcresince belirli aral\u0131klarla tekrarlanacak olan ara\u015ft\u0131rman\u0131n ilkinde ekonomik krizin 2018 y\u0131l\u0131 i\u00e7indeki olumsuz etkileri ele al\u0131n\u0131yor. \u00d6zellikle Eyl\u00fcl 2018\u2019den ba\u015flayarak \u015fiddetlenen krizin etkileri nicel ve nitel boyutlar\u0131yla inceleniyor.<\/p><p><em>Ara\u015ft\u0131rmada yer alan bulgu ve de\u011ferlendirmelerin \u00f6zet sonu\u00e7lar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131da yer almaktad\u0131r.<\/em><\/p><p><em><a href=\"http:\/\/arastirma.disk.org.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/i\u015fsizlik-3.jpg\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\" wp-image-1856 alignnone\" src=\"http:\/\/arastirma.disk.org.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/i\u015fsizlik-3-300x169.jpg\" alt=\"\" width=\"419\" height=\"236\" srcset=\"https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/i\u015fsizlik-3-300x169.jpg 300w, https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/i\u015fsizlik-3-1024x576.jpg 1024w, https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/i\u015fsizlik-3-768x432.jpg 768w, https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/i\u015fsizlik-3.jpg 1280w\" sizes=\"(max-width: 419px) 100vw, 419px\" \/><\/a><\/em><\/p><p><em>Ara\u015ft\u0131rman\u0131n tam metnine sayfa ba\u015f\u0131ndaki ve sonundaki sonundaki linkten PDF format\u0131nda ula\u015f\u0131labilir.\u00a0<\/em><\/p><h4><strong>KR\u0130Z\u0130N \u00d6ZET B\u0130LAN\u00c7OSU<\/strong><\/h4><p>Ekonomik durgunlu\u011fun ve k\u00fc\u00e7\u00fclmenin, y\u00fcksek enflasyon ve y\u00fcksek i\u015fsizli\u011fin birlikte g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc 2018 krizinin etkilerinin uzun vadeli olaca\u011f\u0131 ve krizden \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n zaman alaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bir yandan t\u0131rmanan fiyatlar di\u011fer yandan t\u0131rmanan i\u015fsizlik ve ge\u00e7im \u015fartlar\u0131n\u0131n zorla\u015fmas\u0131 krizin emek\u00e7iler a\u00e7\u0131s\u0131ndan en olumsuz sonu\u00e7lar\u0131 olarak ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. G\u00f6stergeler krizin faturas\u0131n\u0131n i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131na ve \u00fccretli \u00e7al\u0131\u015fanlara y\u00fcklenmek istendi\u011fini g\u00f6steriyor.<\/p><p><strong>Krizin en \u00e7arp\u0131c\u0131 sonucu ekonomik b\u00fcy\u00fcmedeki yava\u015flama oldu:<\/strong> Gayrisafi Yurt \u0130\u00e7i Has\u0131la 2018\u2019in \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00e7eyre\u011finde bir \u00f6nceki y\u0131l\u0131n ayn\u0131 \u00e7eyre\u011fine g\u00f6re sadece y\u00fczde 1,6 artt\u0131. Gayri Safi Yurti\u00e7i Has\u0131la 2017\u2019nin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00e7eyre\u011finde y\u00fczde 11,5 oran\u0131nda artm\u0131\u015ft\u0131. Ekonomik b\u00fcy\u00fcmenin 2018\u2019in 4. \u00e7eyre\u011finde eksiye d\u00fc\u015fmesi bekleniyor. <strong>B\u00fcy\u00fcmedeki d\u00fc\u015f\u00fc\u015f istihdam\u0131 olumsuz etkileyecek ve i\u015fsizlikte art\u0131\u015fa yol a\u00e7acakt\u0131r.<\/strong><\/p><p><strong>Kriz sanayi \u00fcretimini vurdu:<\/strong> Kas\u0131m 2018\u2019de sanayi \u00fcretimi bir \u00f6nceki y\u0131l\u0131n kas\u0131m ay\u0131na g\u00f6re y\u00fczde 6,5 oran\u0131nda azald\u0131. <strong>Sanayi \u00fcretimindeki daralma daha fazla i\u015fsizli\u011fin habercisidir.<\/strong><\/p><p><strong>Kriz sanayide kapasite kullan\u0131m\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc:<\/strong> 2017 Aral\u0131k ay\u0131nda 79 olan sanayide kapasite kullan\u0131m oran\u0131 2018 Aral\u0131k ay\u0131nda 5 puan d\u00fc\u015ferek 74\u2019e geriledi. \u0130malat sanayi kapasite kullan\u0131m oranlar\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fc fazla \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fc ve istihdam azal\u0131\u015f\u0131 sonucunu do\u011furacakt\u0131r.<\/p><p><strong>T\u00fcrkiye enflasyonda a\u00e7\u0131k ara lider:<\/strong> Ekonomik kriz T\u00fcrkiye\u2019yi OECD \u00fclkeleri i\u00e7inde t\u00fcketici fiyatlar\u0131n\u0131n en y\u00fcksek oldu\u011fu \u00fclke haline getirdi. T\u00fcrkiye OECD ortalamas\u0131n\u0131n 8,5 kat\u0131, AB ortalamas\u0131n\u0131n 12 kat\u0131 enflasyona sahiptir.<\/p><p><strong>Mutfak enflasyonu y\u00fczde 31\u2019e y\u00fckseldi:<\/strong> 2018\u2019de ana harcama gruplar\u0131 aras\u0131nda g\u0131da enflasyonu y\u00fczde 31, ev e\u015fyas\u0131 y\u00fczde 29 oran\u0131nda artt\u0131.<\/p><p><strong>Elektrik y\u00fczde 45, do\u011fal gaz y\u00fczde 31 artt\u0131:<\/strong> 2018\u2019de elektrik ve do\u011falgaz fiyatlar\u0131ndaki art\u0131\u015f ortalama enflasyonun \u00e7ok \u00fczerinde ger\u00e7ekle\u015fti. T\u00dc\u0130K\u2019e g\u00f6re elektrik fiyatlar\u0131 2018 y\u0131l\u0131nda y\u00fczde 45 oran\u0131nda artt\u0131. Do\u011falgaz fiyatlar\u0131ndaki art\u0131\u015f ise y\u00fczde 31 oran\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fti.<\/p><p><strong>Kredi faizlerinde t\u0131rman\u0131\u015f talebi d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc:<\/strong> Krizin \u00f6nemli yans\u0131malar\u0131ndan biri kredi faizlerinde ya\u015fand\u0131. \u0130htiya\u00e7 kredisi faizleri Aral\u0131k 2018 itibariyle y\u00fczde 33\u2019\u00fcn \u00fczerinde ger\u00e7ekle\u015fti. T\u00fcketici kredi faizi ise y\u00fczde 19,6\u2019ya y\u00fckseldi. Ta\u015f\u0131t kredileri iki y\u0131lda y\u00fczde 13 seviyesinden 29 seviyesine, konut kredi faizleri y\u00fczde 11 seviyesinden y\u00fczde 18\u2019e ve ticari kredi faizleri y\u00fczde 14\u2019lerden y\u00fczde 28\u2019e ula\u015ft\u0131.<\/p><p><strong>Konut sat\u0131\u015flar\u0131 \u00e7ak\u0131ld\u0131, in\u015faat sekt\u00f6r\u00fc durdu:<\/strong> \u0130potekli konut sat\u0131\u015flar\u0131ndaki d\u00fc\u015f\u00fc\u015f in\u015faata dayal\u0131 birikim rejiminin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fc anlam\u0131na geliyor. \u0130potekli konut sat\u0131\u015flar\u0131 2017\u2019ye g\u00f6re y\u00fczde 79 azald\u0131. Haziran 2018\u2019de 47 bin konut sat\u0131\u015f say\u0131s\u0131 Aral\u0131k 2018\u2019de 7 bine geriledi.<\/p><p><strong>\u0130n\u015faat i\u015fkolunda istihdam depremi:<\/strong> \u0130n\u015faat sekt\u00f6r\u00fcnde istihdam Ocak 2018 ile Ocak 2019 aras\u0131nda 487 bin azalarak 1 milyon 747 binden 1 milyon 260 bine geriledi.<\/p><p><strong>T\u00fcketici g\u00fcven endeksinde sert d\u00fc\u015f\u00fc\u015f:<\/strong> T\u00fcketici g\u00fcven endeksi, Kas\u0131m 2018\u2019de bir \u00f6nceki y\u0131l\u0131n ayn\u0131 ay\u0131na g\u00f6re 7 puan azalarak 65\u2019ten 58\u2019e geriledi. Temmuz 2018\u2019de 73 olan t\u00fcketici g\u00fcven endeksi 6 ayda 15 puan geriledi.<\/p><p><strong>Kriz ekonomiye g\u00fcveni sarst\u0131<\/strong>: Ekonomiye g\u00fcven Temmuz 2018\u2019den itibaren d\u00fc\u015f\u00fcyor. Bir \u00f6nceki y\u0131l\u0131n aral\u0131k ay\u0131nda 95 olan ekonomik g\u00fcven endeksi 20 puan azalarak Aral\u0131k 2018\u2019de 75\u2019e geriledi.<\/p><p><strong>T\u00fcrkiye y\u00fcksek i\u015fsizlikte OECD\u2019nin ilk \u00fc\u00e7\u00fcnde: <\/strong>T\u00fcrkiye y\u00fczde 11\u2019in \u00fczerine \u00e7\u0131kan ve y\u00fckselmeye devam eden i\u015fsizlik oran\u0131 ile OECD i\u00e7inde en y\u00fcksek i\u015fsizlik oran\u0131na sahip \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00fclkedir. \u0130spanya y\u00fczde 15, Yunanistan ise y\u00fczde 18,9 oran\u0131nda i\u015fsizlik ile T\u00fcrkiye\u2019nin \u00f6n\u00fcndeki di\u011fer iki \u00fclkedir.<\/p><p><strong>Krizde yar\u0131m milyon yeni i\u015fsiz:<\/strong> 2018\u2019de en y\u00fcksek i\u015fsiz say\u0131s\u0131 ekim ay\u0131nda g\u00f6r\u00fcld\u00fc. \u0130\u015fsiz say\u0131s\u0131 Ekim 2017\u2019den Ekim 2018\u2019e bir y\u0131lda 501 bin, 2018\u2019de ocak ay\u0131ndan itibaren ise 564 bin artt\u0131. Geni\u015f tan\u0131ml\u0131 i\u015fsiz say\u0131s\u0131 bir y\u0131lda 517 bin ki\u015fi artt\u0131 ve 6,4 milyona yakla\u015ft\u0131. Tar\u0131m d\u0131\u015f\u0131 i\u015fsizlik h\u0131zla t\u0131rmanarak y\u00fczde 13,6\u2019ya y\u00fckseldi. 2018 y\u0131l\u0131nda b\u00fct\u00fcn i\u015fsizlik t\u00fcrlerinde art\u0131\u015f ya\u015fand\u0131. En y\u00fcksek art\u0131\u015f gen\u00e7 i\u015fsizli\u011fi ve tar\u0131m d\u0131\u015f\u0131 gen\u00e7 kad\u0131n i\u015fsizli\u011finde ya\u015fand\u0131. Gen\u00e7 i\u015fsizli\u011fi y\u00fczde 19,3\u2019ten y\u00fczde 22,3\u2019e, tar\u0131m d\u0131\u015f\u0131 gen\u00e7 kad\u0131n i\u015fsizli\u011fi ise y\u00fczde 33\u2019e t\u0131rmand\u0131.<\/p><p><strong>AKP i\u015fsizli\u011fi y\u00fczde 34 b\u00fcy\u00fctt\u00fc:<\/strong> AKP d\u00f6neminde i\u015fsizlik oranlar\u0131 AKP \u00f6ncesi d\u00f6neme g\u00f6re yakla\u015f\u0131k d\u00f6rt puan artt\u0131. 1988-2002 aras\u0131nda ortalama i\u015fsizlik oran\u0131 y\u00fczde 8 iken 2002-2018 aras\u0131nda ortalama i\u015fsizlik y\u00fczde 10,7\u2019ye y\u00fckseldi.<\/p><p><strong>A\u00e7\u0131k i\u015f say\u0131s\u0131 azal\u0131yor<\/strong>: Ocak-Aral\u0131k 2017 d\u00f6neminde toplam 2 milyon 691 bin bine ula\u015fan \u0130\u015eKUR\u2019a kay\u0131tl\u0131 a\u00e7\u0131k i\u015f say\u0131s\u0131 2018 Ocak-Aral\u0131k d\u00f6neminde y\u00fczde 11\u2019lik azal\u0131\u015fla 2 milyon 394 bine geriledi. \u0130\u015fverenlerin i\u015f\u00e7i talebi d\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p><p><strong>Kay\u0131tl\u0131 i\u015fsiz say\u0131s\u0131 1 milyondan fazla artt\u0131:<\/strong> 2018 Ocak ay\u0131nda \u0130\u015eKUR\u2019a kay\u0131tl\u0131 i\u015fsiz olarak ba\u015fvuranlar\u0131n say\u0131s\u0131 2 milyon 457 bin iken, bu say\u0131 2018 Aral\u0131k ay\u0131nda 3 milyon 500 bine y\u00fckseldi. B\u00f6ylece 2018\u2019de \u0130\u015eKUR\u2019a 1 milyon 52 bin yeni i\u015fsiz ba\u015fvurdu.<\/p><p><strong>Kay\u0131tl\u0131 kad\u0131n i\u015fsiz say\u0131s\u0131 erkekleri ge\u00e7ti:<\/strong> \u0130lk defa 2018\u2018de kay\u0131tl\u0131 kad\u0131n i\u015fsiz say\u0131s\u0131 kay\u0131tl\u0131 erkek i\u015fsiz say\u0131s\u0131n\u0131 ge\u00e7ti. 2018\u2019de kay\u0131tl\u0131 erkek i\u015fsiz say\u0131s\u0131 1 milyon 704 bin olurken, kay\u0131tl\u0131 kad\u0131n i\u015fsiz say\u0131s\u0131 1 milyon 805 bine y\u00fckseldi.<\/p><p><strong>\u0130\u015fsizlik \u00f6dene\u011fi ba\u015fvurular\u0131 y\u00fczde 80 artt\u0131:<\/strong> Aral\u0131k 2017\u2019de ayl\u0131k 117 bin olan i\u015fsizlik \u00f6dene\u011fi ba\u015fvuru say\u0131s\u0131 Aral\u0131k 2018\u2019de y\u00fczde 80 art\u0131\u015fla 211 bine ula\u015ft\u0131.<\/p><p><strong>\u0130\u015fsizlik \u00f6dene\u011fi alanlar\u0131n say\u0131s\u0131nda t\u0131rman\u0131\u015f:<\/strong> \u0130\u015fsizlik \u00f6dene\u011fi alanlar\u0131n say\u0131s\u0131 Aral\u0131k 2018\u2019de rekor seviyeye ula\u015ft\u0131. Aral\u0131k 2017\u2019de 408 bin olan i\u015fsizlik \u00f6dene\u011fi alanlar\u0131n say\u0131s\u0131 Aral\u0131k 2018\u2019de 577 bine y\u00fckseldi.<\/p><p><strong>\u00dccret Garanti Fonundan yararlananlar krizde 10 kat artt\u0131:<\/strong> Aral\u0131k 2017\u2019de 293 olan \u00dccret Garanti Fonundan yararlananlar\u0131n say\u0131s\u0131 Aral\u0131k 2018\u2019de 7 bine yakla\u015ft\u0131. \u00dccret Garanti Fonu \u00f6deme g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fcne d\u00fc\u015fen ve konkordato ilan eden i\u015fverenlerin \u00f6deyemedi\u011fi i\u015f\u00e7i alacaklar\u0131n\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc \u00f6d\u00fcyor.<\/p><p><strong>\u0130\u015fsizlik Sigortas\u0131 Fonu i\u015fveren destek fonuna d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc:<\/strong> Krizle birlikte \u0130\u015fsizlik Sigortas\u0131 Fonu daha \u00e7ok i\u015fsizler i\u00e7in kullan\u0131lacak yerde i\u015fverenler i\u00e7in kullan\u0131l\u0131yor. \u0130\u015fverenler 2018 y\u0131l\u0131nda \u0130\u015fsizlik Sigortas\u0131 Fonuna 9,2 milyar prim \u00f6demesi yaparken, 10,7 milyar te\u015fvik ve destek ald\u0131lar. \u0130\u015fsizlik sigortas\u0131 \u00f6demelerinin toplam gelire oran\u0131nda ise d\u00fc\u015f\u00fc\u015f ya\u015fand\u0131. 2015 y\u0131l\u0131nda y\u00fczde 20,3 olan i\u015fsizlik sigortas\u0131 \u00f6demelerinin toplam gelire oran\u0131 2018\u2019de 16,9\u2019a geriledi.<\/p><p><strong>\u0130\u015fsizlik Sigortas\u0131 Fonu gelirinden daha fazla te\u015fvik \u00f6demesi yapt\u0131:<\/strong> \u0130\u015fsizlik Sigortas\u0131 Fonunun (\u0130SF) 2018 y\u0131l\u0131 gelir ve harcama grafikleri \u00f6zellikle y\u0131l\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131nda vahim bir hal ald\u0131. Temmuz ay\u0131nda \u0130SF\u2019den i\u015fverenlere yap\u0131lan destek ve te\u015fvik \u00f6demeleri prim gelirlerinin \u00e7ok \u00fczerinde ger\u00e7ekle\u015fti. Temmuz 2018\u2019de 2,8 Milyar TL fon gelirine kar\u015f\u0131l\u0131k, i\u015fverenlere 4,2 milyar TL \u00f6deme yap\u0131ld\u0131.<\/p><p><strong>Sigortal\u0131 i\u015f\u00e7i say\u0131s\u0131 \u00fc\u00e7 ayda 361 bin d\u00fc\u015ft\u00fc:<\/strong> SGK\u2019ye g\u00f6re 2018 Eyl\u00fcl ve Kas\u0131m aylar\u0131 aras\u0131nda sigortal\u0131 say\u0131s\u0131ndaki azal\u0131\u015f 361 bin oldu.<\/p><p><strong>Sigortal\u0131 i\u015f\u00e7i say\u0131s\u0131 bir y\u0131lda 433 bin azald\u0131:<\/strong> Aile, \u00c7al\u0131\u015fma ve Sosyal Hizmetler Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131klanan sendikala\u015fma istatistiklerine g\u00f6re Ocak 2018-Ocak 2019 aras\u0131nda sigortal\u0131 i\u015f\u00e7i say\u0131s\u0131 433 bin azald\u0131.<\/p><p><strong>\u0130\u015eKUR\u2019un i\u015fe yerle\u015ftirme verileri ger\u00e7e\u011fi yans\u0131tm\u0131yor:<\/strong> \u0130\u015eKUR Ocak-Ekim d\u00f6neminde 991 bin, Ocak-Kas\u0131m d\u00f6neminde ise 1 Milyon 99 ki\u015finin \u0130\u015eKUR kanal\u0131yla i\u015fe yerle\u015ftirdi\u011fi a\u00e7\u0131klad\u0131. \u0130\u015eKUR taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131klanan ve bir milyona yakla\u015fan i\u015fe yerle\u015ftirme say\u0131lar\u0131n\u0131n hi\u00e7biri SGK ve T\u00dc\u0130K verileri taraf\u0131ndan desteklenmiyor. SGK\u2019ye g\u00f6re Ocak 2018 ile Kas\u0131m 2018 aras\u0131nda sigortal\u0131 i\u015f\u00e7i say\u0131s\u0131ndaki art\u0131\u015f sadece 230 bindir.<\/p><p><strong>Asgari \u00fccret a\u00e7l\u0131k s\u0131n\u0131r\u0131nda:<\/strong> 2017 \u015fubat ay\u0131ndan 1658 TL olan a\u00e7l\u0131k s\u0131n\u0131r\u0131 Ocak 2019\u2019da 1957 TL\u2019ye y\u00fckseldi. Yoksulluk s\u0131n\u0131r\u0131 \u015eubat 2017\u2019de 5738 TL iken, Ocak 2018\u2019de 6758 TL\u2019ye y\u00fckseldi. B\u00f6ylece 2019 i\u00e7in saptanan 2020 TL asgari \u00fccret y\u0131l\u0131n ilk ay\u0131nda a\u00e7l\u0131k s\u0131n\u0131r\u0131 d\u00fczeyine geriledi.<\/p><p><strong>\u00dccret art\u0131\u015f\u0131 verimlilik art\u0131\u015f\u0131n\u0131n gerisinde kald\u0131:<\/strong> Reel \u00fccretlerde gerileme ya\u015fan\u0131yor. 2015 y\u0131l\u0131nda 100 olan \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan saat ba\u015f\u0131na verimlilik endeksi 2018 y\u0131l\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00e7eyre\u011finde 118\u2019e y\u00fckselirken, ki\u015fi ba\u015f\u0131na reel \u00fccret endeki 100\u2019den 101,7\u2019ye y\u00fckseldi. 2018 birinci \u00e7eyrekte reel \u00fccret endeksi 106,7 iken \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00e7eyrekte reel \u00fccret endeksi 101,7\u2019ye geriledi.<\/p><p><strong>Vergi dilimleri d\u00fc\u015f\u00fck tutuldu, i\u015f\u00e7inin vergi y\u00fck\u00fc artt\u0131:<\/strong> 2019 Gelir Vergisi Genel Tebli\u011fine g\u00f6re y\u00fczde 15\u2019lik ilk gelir vergisi dilimi 18 bin TL olarak hesapland\u0131. B\u00f6ylece ilk vergi dilimi y\u00fczde 21,6 oran\u0131nda artt\u0131. Asgari \u00fccretteki y\u00fczde 26 oran\u0131nda art\u0131\u015f kar\u015f\u0131s\u0131nda vergi dilimi d\u00fc\u015f\u00fck kald\u0131. H\u00fck\u00fcmetin ilk vergi dilimi tutar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fck tutmas\u0131 nedeniyle \u00e7al\u0131\u015fanlar 2019 May\u0131s veya Haziran ay\u0131ndan itibaren y\u00fczde 20\u2019lik vergi dilimine girerek ve daha fazla vergi \u00f6deyecek.<\/p><p><strong>Kredi ve kredi kart\u0131 bor\u00e7lar\u0131 \u00f6denemiyor:<\/strong> 2018 y\u0131l\u0131 Ocak ve Kas\u0131m d\u00f6neminde kredi ve kredi kart\u0131 borcunu \u00f6deyememi\u015f ger\u00e7ek ki\u015fi say\u0131s\u0131 2017 y\u0131l\u0131na g\u00f6re \u00f6nemli bir art\u0131\u015f g\u00f6sterdi. 2017 Ekim ay\u0131nda 152 bin olan \u00f6deme yapmayan bor\u00e7lu say\u0131s\u0131 2018 Ekim ay\u0131nda 184 bine y\u00fckseldi. 2017 Kas\u0131m ay\u0131nda 133 bin olan bu say\u0131 2018 Kas\u0131m ay\u0131nda 165 bin oldu.<\/p><p><strong>Kriz hanehalk\u0131 bor\u00e7lanmas\u0131n\u0131 ve harcamas\u0131n\u0131 azaltt\u0131<\/strong>: 2018\u2019de hanehalk\u0131 borcunun hanehalk\u0131 harcanabilir gelirine oran\u0131 geriledi. 2017\u2019de y\u00fczde 48 olan bor\u00e7 oran\u0131 krizin etkisiyle 2018\u2019de y\u00fczde 40\u2019a d\u00fc\u015ft\u00fc. Bor\u00e7lanma e\u011filiminde yava\u015flama ya\u015fan\u0131yor.<\/p><p><strong>Emekliye milli gelirden pay yok:<\/strong> 2002\u2019ye g\u00f6re emekli ayl\u0131klar\u0131 milli gelire g\u00f6re y\u00fczde 20 geriledi. Emekli ayl\u0131klar\u0131n\u0131n milli gelir kar\u015f\u0131s\u0131nda 2017 ve 2018\u2019de erimesi artt\u0131.<\/p><p><strong>Krizin y\u00fck\u00fc \u00fccretlilere y\u00fckleniyor:<\/strong> Krizin ekonomik ve toplumsal etkileri konkordato ilanlar\u0131, \u015firket iflas ve \u00f6deme g\u00fc\u00e7l\u00fckleri, i\u015ften \u00e7\u0131karma, \u00fccretsiz izin, \u00fcretimi durdurma, \u00fcretimi azaltma, intihar ve kendine zarar verme eylemleri ve krize kar\u015f\u0131 i\u015f\u00e7i eylemleri bi\u00e7iminde g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Krizin yo\u011funla\u015ft\u0131\u011f\u0131 2018\u2019in son d\u00f6rt ay\u0131nda binlerce konkordato ba\u015fvurusu ger\u00e7ekle\u015fti.<\/p><p><strong>Krizle birlikte i\u015ften \u00e7\u0131karmalar yo\u011funla\u015ft\u0131:<\/strong> \u0130\u015ften \u00e7\u0131karmalar\u0131n en yo\u011fun oldu\u011fu sekt\u00f6rler olarak konkordatoda ba\u015fvurular\u0131nda oldu\u011fu gibi in\u015faat, metal, petro-kimya, dokuma, madencilik ve g\u0131da olarak \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor. Kriz d\u00f6neminde baz\u0131 i\u015fyerleri i\u015ften \u00e7\u0131karmalar\u0131 tercih ederken baz\u0131lar\u0131 da i\u015f\u00e7ileri \u00fccretsiz izne \u00e7\u0131karma\/\u00e7al\u0131\u015fanlara zorla izin kulland\u0131rma, fazla \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 kald\u0131rma, i\u015f\u00e7i \u00fccretlerinde kesintiler uygulama, vardiya say\u0131lar\u0131nda de\u011fi\u015fiklik yapma ve \u00fcretimi durdurma gibi y\u00f6ntemleri tercih ediyor. B\u00f6ylece kimi \u015firketler i\u015f\u00e7i \u00e7\u0131karmay\u0131 bir s\u00fcre \u00f6teliyor.<\/p><p><strong>Kriz nedeniyle en az alt\u0131 intihar giri\u015fimi ya\u015fand\u0131, \u00fc\u00e7 i\u015f\u00e7i intihar etti:<\/strong> Kriz kaynakl\u0131 i\u015ften \u00e7\u0131karmalar ve i\u015f\u00e7i alacaklar\u0131n\u0131n \u00f6denmemesi nedeniyle \u00e7e\u015fitli i\u015f\u00e7i eylemleri ger\u00e7ekle\u015firken, kriz nedeniyle en az 6 i\u015f\u00e7inin intihar giri\u015fiminde bulundu, bunlardan \u00fc\u00e7\u00fc ise intihar sonucu hayat\u0131n\u0131 kaybetti. \u0130ntihar giri\u015fimlerinin t\u00fcm\u00fc i\u015f\u00e7iler \u00fccretlerini alamad\u0131klar\u0131 i\u00e7in yap\u0131ld\u0131.<\/p><p><a href=\"http:\/\/arastirma.disk.org.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/DISK-AR-Krizde-Eme\u011fin-Durumu-Arastirmasi-SON.pdf\">Raporun tam metni i\u00e7in t\u0131klay\u0131n\u0131z.<\/a><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ekonomik Krizde Eme\u011fin Durumu Ara\u015ft\u0131rmas\u0131 Krizde Eme\u011fin Durumu: Ekonomik Krizin \u0130\u015f\u00e7i S\u0131n\u0131f\u0131na ve \u00c7al\u0131\u015fma Ya\u015fam\u0131na Etkileri-1 ad\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan D\u0130SK-AR\u2019\u0131n yeni ara\u015ft\u0131rmas\u0131, g\u00f6rmezden gelinmeye ve \u00fcst\u00fc&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"template-c-s2-post.php","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[16,6],"tags":[50,10,47],"class_list":["post-200","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ekonomik-kriz-raporu","category-guncel","tag-ekonomik-kriz","tag-issizlik","tag-kriz","wpcat-16-id","wpcat-6-id"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/200","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=200"}],"version-history":[{"count":21,"href":"https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/200\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2132,"href":"https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/200\/revisions\/2132"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=200"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=200"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=200"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}