{"id":3087,"date":"2019-08-27T15:29:59","date_gmt":"2019-08-27T12:29:59","guid":{"rendered":"http:\/\/arastirma.disk.org.tr\/?p=3087"},"modified":"2024-04-19T11:42:24","modified_gmt":"2024-04-19T08:42:24","slug":"sendikalasma-toplu-is-sozlesmesi-ve-grevlerde-vahim-tablo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/?p=3087","title":{"rendered":"Sendikala\u015fma, Toplu \u0130\u015f S\u00f6zle\u015fmesi ve Grevlerde Vahim Tablo"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: center;\">\u0130\u015f\u00e7ilerin y\u00fczde 90&#8217;\u0131 sendikas\u0131z, y\u00fczde 93&#8217;\u00fc toplu s\u00f6zle\u015fmesiz<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Grevler dibe vurdu<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">T\u00fcrkiye OECD&#8217;nin en k\u00f6t\u00fcs\u00fc<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye Devrimci \u0130\u015f\u00e7i Sendikalar\u0131 Konfederasyonu Ara\u015ft\u0131rma Dairesi (D\u0130SK-AR) taraf\u0131ndan yap\u0131lan Sendikala\u015fma Ara\u015ft\u0131rmas\u0131 (2019) sendikala\u015fma, toplu i\u015f s\u00f6zle\u015fmesi ve grevler konusundaki vahim tabloyu ortaya koyuyor. Ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re T\u00fcrkiye\u2019de sendikala\u015fabilen i\u015f\u00e7ilerin oran\u0131 y\u00fczde 11 ile s\u0131n\u0131rl\u0131 kal\u0131rken, i\u015f\u00e7ilerin sadece y\u00fczde 7\u2019si toplu i\u015f s\u00f6zle\u015fmelerinden yararlan\u0131yor.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/arastirma.disk.org.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/Sendikala\u015fma-Ara\u015ft\u0131rmas\u0131-OCAK-2019-BASIN.docx\"><img decoding=\"async\" class=\"alignleft size-medium wp-image-3092\" src=\"http:\/\/arastirma.disk.org.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/Screen-Shot-2020-08-20-at-15.36.47-300x149.png\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"149\" srcset=\"https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/Screen-Shot-2020-08-20-at-15.36.47-300x149.png 300w, https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/Screen-Shot-2020-08-20-at-15.36.47-680x340.png 680w, https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/Screen-Shot-2020-08-20-at-15.36.47.png 739w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/arastirma.disk.org.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/Sendikala\u015fma-Ara\u015ft\u0131rmas\u0131-OCAK-2019-BASIN.docx\">Ocak 2019 Sendikala\u015fma Raporuna ula\u015fmak i\u00e7in g\u00f6rsele ya da linke t\u0131klay\u0131n\u0131z<\/a><\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rma sendikal\u0131 i\u015f\u00e7i say\u0131s\u0131ndaki art\u0131\u015f\u0131n yapay oldu\u011funu ve sendikala\u015fan i\u015f\u00e7ilerin ciddi bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn toplu i\u015f s\u00f6zle\u015fmesinden yararlanamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Memurlar hari\u00e7 16 milyon 254 bin i\u015f\u00e7inin sadece 1 milyon\u00a0 859 bini sendika \u00fcyesi iken 14 milyon 395 bin i\u015f\u00e7i herhangi bir sendikaya \u00fcye de\u011fildir. 16 milyon 254 bin i\u015f\u00e7inin sadece 1 milyon 132 bini toplu i\u015f s\u00f6zle\u015fmesi kapsam\u0131ndad\u0131r. 15 milyon 122 bin i\u015f\u00e7i ise hi\u00e7bir sendikal korumaya sahip de\u011fildir. Turizm i\u015fkolunda i\u015f\u00e7ilerin y\u00fczde 98,4\u2019\u00fc, b\u00fcro ve ticaret, e\u011fitim i\u015fkolunda i\u015f\u00e7ilerin y\u00fczde 97,4\u2019\u00fc ve in\u015faat i\u015fkolunda i\u015f\u00e7ilerin y\u00fczde 97,2\u2019si toplu i\u015f s\u00f6zle\u015fmesi kapsam\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rmada yer alan bulgular \u00f6zetle \u015f\u00f6yledir.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>\u0130\u015f\u00e7ilerin y\u00fczde 90\u2019\u0131 sendikas\u0131z:<\/strong> T\u00fcrkiye\u2019de toplam 16 milyon 254 bin i\u015f\u00e7inin 14 milyon 395 bini herhangi bir sendikaya \u00fcye de\u011fildir. Kay\u0131t d\u0131\u015f\u0131 i\u015f\u00e7iler dahil edildi\u011finde ise fiili sendikala\u015fma oran\u0131 y\u00fczde 11,4\u2019t\u00fcr. Bakanl\u0131k Ocak 2019 itibariyle resmi sendikala\u015fma oran\u0131n\u0131 y\u00fczde 13,9 olarak a\u00e7\u0131klasa da\u00a0 bu oran hatal\u0131d\u0131r. Bakanl\u0131k sadece sigortal\u0131 i\u015f\u00e7ileri dikkate almaktad\u0131r.<\/li>\n<li><strong>\u0130\u015f\u00e7ilerin y\u00fczde 93\u2019\u00fc toplu i\u015f s\u00f6zle\u015fmesi kapsam\u0131nda de\u011fil:<\/strong> T\u00fcrkiye\u2019de toplam 16 milyon 254 bin i\u015f\u00e7inin sadece 1 milyon 132 bini toplu i\u015f s\u00f6zle\u015fmesinden yararlan\u0131yor. \u0130\u015f\u00e7ilerin y\u00fczde 93\u2019\u00fc toplu i\u015f s\u00f6zle\u015fmesi kapsam\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndad\u0131r. Toplu i\u015f s\u00f6zle\u015fmesi kapsam\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndaki i\u015f\u00e7i say\u0131s\u0131 15 milyon 122 bindir. Toplu i\u015f s\u00f6zle\u015fmesi kapsama oran\u0131 sadece y\u00fczde 7\u2019dir.<\/li>\n<li><strong>Sendika \u00fcyesi i\u015f\u00e7iler de toplu i\u015f s\u00f6zle\u015fmesiz: <\/strong>Ocak 2019 tarihli bakanl\u0131k verilerine g\u00f6re 1 milyon 859 bin sendika \u00fcyesi olarak g\u00f6z\u00fckse de bunlar\u0131n 727 bini (y\u00fczde 39\u2019u) toplu\u00a0 i\u015f s\u00f6zle\u015fmesi kapsam\u0131nda de\u011fildir.\u00a0 Toplu i\u015f s\u00f6zle\u015fmesinden yararlanan \u00fcye say\u0131s\u0131 1 milyon 132 bindir. 727 bin i\u015f\u00e7i sendika \u00fcyesi oldu\u011fu halde toplu i\u015f s\u00f6zle\u015fmesinden yararlanamamaktad\u0131r.<\/li>\n<li><strong>T\u00fcrkiye toplu i\u015f s\u00f6zle\u015fmesi kapsam\u0131 ve sendikala\u015fma a\u00e7\u0131s\u0131ndan OECD sonuncusu:<\/strong> AB \u00fclkelerinde T\u0130S kapsam\u0131 genellikle y\u00fczde 50\u2019nin \u00fczerindedir. Toplu i\u015f s\u00f6zle\u015fmesi kapsam\u0131 Avusturya\u2019da y\u00fczde 98, Bel\u00e7ika\u2019da y\u00fczde 96, Yunanistan ve \u0130sve\u00e7\u2019te y\u00fczde 90\u2019d\u0131r. T\u0130S kapsam\u0131n\u0131n en d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011fu \u00fclkeler y\u00fczde 12,5 ile Meksika, y\u00fczde 12 ile ABD, y\u00fczde 11,8 ile Kore, y\u00fczde 7,1 ile Litvanya ve y\u00fczde 7 ile T\u00fcrkiye\u2019dir.<\/li>\n<li><strong>Sendika \u00fcyeli\u011findeki art\u0131\u015f\u0131n nedeni ta\u015feron i\u015f\u00e7ilerin ve kamu i\u015f\u00e7ilerin \u00f6rg\u00fctlenmesidir: <\/strong>Sendikala\u015fmada 2013-2019 aras\u0131 ya\u015fanan yakla\u015f\u0131k 850 bin ki\u015filik art\u0131\u015f\u0131n temel nedeni kamu ta\u015feron i\u015f\u00e7ilerinin sendikala\u015fmas\u0131n\u0131n kolayla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131d\u0131r. Ancak bu i\u015f\u00e7ilerin toplu i\u015f s\u00f6zle\u015fmesi haklar\u0131 k\u0131s\u0131tland\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in toplu i\u015f s\u00f6zle\u015fmesi kapsam\u0131 1 milyon 132 bin ile s\u0131n\u0131rl\u0131 kalm\u0131\u015ft\u0131r.<\/li>\n<li><strong>Yeni sendika \u00fcyelerinin da\u011f\u0131l\u0131m\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir dengesizlik s\u00f6z konusu: <\/strong>2013 ve 2019 aras\u0131nda sendika \u00fcyeli\u011finde 857 binlik art\u0131\u015f ya\u015fand\u0131. 857 bin i\u015f\u00e7inin 517 bini Hak-\u0130\u015f\u2019e, 266 bini T\u00fcrk-\u0130\u015f\u2019e, 71 bini D\u0130SK\u2019e \u00fcye sendikalara \u00fcye olmu\u015ftur. Bu tablo Hak-\u0130\u015f\u2019in kamu ta\u015feron i\u015f\u00e7ilerinin ve kamu i\u015f\u00e7ilerinin sendikala\u015fmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda siyasal iktidar taraf\u0131ndan korunup kollad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir.<\/li>\n<li><strong>\u0130\u015fkollar\u0131na g\u00f6re sendikala\u015fma:<\/strong> \u0130n\u015faat, turizm ve b\u00fcro i\u015fkolu en d\u00fc\u015f\u00fck sendikala\u015fma oran\u0131na sahip i\u015fkollar\u0131d\u0131r. 2018\u2019de en fazla i\u015f cinayetlerinin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 in\u015faat i\u015fkolunda ise sendikas\u0131zla\u015fma devam etmektedir. En fazla sendikala\u015fma oran\u0131na sahip ilk \u00fc\u00e7 i\u015fkolu, genel i\u015fler, savunma ve g\u00fcvenlik ve banka, finans ve sigortad\u0131r.<\/li>\n<li><strong>\u0130\u015fkollar\u0131na g\u00f6re toplu i\u015f s\u00f6zle\u015fmesi kapsam\u0131: <\/strong>Toplu i\u015f s\u00f6zle\u015fmesi kapsam\u0131n\u0131n en d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011fu ilk \u00fc\u00e7 i\u015fkolu s\u0131ras\u0131yla turizm (y\u00fczde 1,6), b\u00fcro (y\u00fczde 2,6) ve in\u015faatt\u0131r (y\u00fczde 2,8). Turizm i\u015fkolunda i\u015f\u00e7ilerin y\u00fczde 98,4\u2019\u00fc, b\u00fcro ve ticaret, e\u011fitim i\u015fkolunda i\u015f\u00e7ilerin y\u00fczde 97,4\u2019\u00fc ve in\u015faat i\u015fkolunda i\u015f\u00e7ilerin y\u00fczde 97,2\u2019si toplu i\u015f s\u00f6zle\u015fmesi kapsam\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndad\u0131r. Sa\u011fl\u0131k, sosyal hizmetler, gazetecilik, tekstil i\u015fkollar\u0131 da toplu i\u015f s\u00f6zle\u015fmesi kapsam\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011fu i\u015fkollar\u0131d\u0131r. T\u0130S kapsam\u0131n\u0131n en y\u00fcksek oldu\u011fu i\u015fkollar\u0131 ise banka ve finans, enerji ve genel i\u015fler kollar\u0131d\u0131r.<\/li>\n<li><strong>Kad\u0131nlar erkeklere g\u00f6re daha az sendikal\u0131: <\/strong>Kad\u0131nlar\u0131n sendikala\u015fma oran\u0131 kay\u0131td\u0131\u015f\u0131 i\u015f\u00e7iler dahil y\u00fczde 6,7\u2019ye d\u00fc\u015fmektedir. Toplam i\u015f\u00e7ilerin y\u00fczde 27,6\u2019s\u0131 kad\u0131nlardan olu\u015furken, kad\u0131n sendika \u00fcyeleri toplam sendika \u00fcyelerinin yaln\u0131zca y\u00fczde 19\u2019unu olu\u015fturmaktad\u0131r. Toplam i\u015f\u00e7ilerin y\u00fczde 72,4\u2019\u00fc erkek olmas\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k toplam sendika \u00fcyelerinin y\u00fczde 81\u2019i erkeklerden olu\u015fmaktad\u0131r.<\/li>\n<li><strong>\u0130llere g\u00f6re sendikala\u015fma: <\/strong>Sendikala\u015fman\u0131n en d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011fu 10 il s\u0131ras\u0131yla Antalya, Denizli, Yalova, Mu\u011fla, Mardin, Gaziantep, \u0130stanbul, Ordu, \u015e\u0131rnak ve U\u015fak\u2019t\u0131r. Antalya en sendikas\u0131z il olurken, \u0130stanbul sendikala\u015fma s\u0131ralamas\u0131nda 81 i\u00e7inde 75. s\u0131radad\u0131r. Sendikala\u015fman\u0131n en y\u00fcksek oldu\u011fu iller belediyeler dahil kamu i\u015f\u00e7ili\u011finin y\u00fcksek oldu\u011fu illerdir. Zonguldak, K\u0131r\u015fehir, Rize, Karab\u00fck, K\u0131r\u0131kkale, K\u00fctahya sendikala\u015fman\u0131n en y\u00fcksek oldu\u011fu iller oldu.<\/li>\n<li><strong>Y\u00fcksek Hakem Kurulu taraf\u0131ndan ba\u011f\u0131tlanan toplu s\u00f6zle\u015fmelerde patlama: <\/strong>Kamu ta\u015feron i\u015f\u00e7ilerinin sendikala\u015fmas\u0131ndan sonra art\u0131\u015f g\u00f6steren Y\u00fcksek Hakem Kurulu taraf\u0131ndan ba\u011f\u0131tlanan toplu s\u00f6zle\u015fmeler giderek artmaktad\u0131r. Kamu i\u015fveren sendikalar\u0131n\u0131n kamu ta\u015feron i\u015f\u00e7ilerinin toplu pazarl\u0131klar\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fctmekten ka\u00e7\u0131nmas\u0131 nedeniyle bu uyu\u015fmazl\u0131klar Y\u00fcksek Hakem Kurulu taraf\u0131ndan sonu\u00e7land\u0131r\u0131ld\u0131. 2011\u2019de sadece 27 bin, 2012\u2019de 20 bin, 2013\u2019te 41 bin, 2014\u2019te 14 bin ve 2015\u2019te 35 bin i\u015f\u00e7iyi kapsayan toplu i\u015f s\u00f6zle\u015fmelerini ba\u011f\u0131tlayan Y\u00fcksek hakem Kurulu 2016\u2019da b\u00fcy\u00fck bir s\u0131\u00e7ramayla 182 bin, 2017\u2019de ise 287 bin i\u015f\u00e7inin toplu i\u015f s\u00f6zle\u015fmesi ba\u011f\u0131tland\u0131.<\/li>\n<li><strong>Grevler dibe vurdu:<\/strong> 1984- 1995 aras\u0131nda y\u0131ll\u0131k ortalama greve kat\u0131lan i\u015f\u00e7i say\u0131s\u0131 60 bin civar\u0131nda iken, bu say\u0131 1995-2000 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda 9 bin civar\u0131na, 2000\u2019l\u0131 y\u0131llarda a ise 5 bin civar\u0131na geriledi. 2003 y\u0131l\u0131nda itibaren ise grevi ertelenen (yasaklanan) i\u015f\u00e7i say\u0131s\u0131 193 bin oldu.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130\u015f\u00e7ilerin y\u00fczde 90&#8217;\u0131 sendikas\u0131z, y\u00fczde 93&#8217;\u00fc toplu s\u00f6zle\u015fmesiz Grevler dibe vurdu T\u00fcrkiye OECD&#8217;nin en k\u00f6t\u00fcs\u00fc T\u00fcrkiye Devrimci \u0130\u015f\u00e7i Sendikalar\u0131 Konfederasyonu Ara\u015ft\u0131rma Dairesi (D\u0130SK-AR) taraf\u0131ndan yap\u0131lan&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":3092,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"template-c-s2-post.php","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6,12],"tags":[96,13,53],"class_list":["post-3087","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-guncel","category-sendikalsma","tag-grev","tag-sendikalasma","tag-toplu-is-sozlesmesi","wpcat-6-id","wpcat-12-id"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3087","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3087"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3087\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3094,"href":"https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3087\/revisions\/3094"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3092"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3087"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3087"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3087"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}