{"id":4324,"date":"2020-10-21T12:00:58","date_gmt":"2020-10-21T09:00:58","guid":{"rendered":"http:\/\/arastirma.disk.org.tr\/?p=4324"},"modified":"2024-04-19T11:41:36","modified_gmt":"2024-04-19T08:41:36","slug":"turkiyede-emeklilerin-durumu-ve-eyt-gercegi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/?p=4324","title":{"rendered":"T\u00fcrkiye&#8217;de Emeklilerin Durumu ve EYT Ger\u00e7e\u011fi"},"content":{"rendered":"<blockquote>\n<ul>\n<li>Milyonlarca emekli ve hak sahibi sefalet d\u00fczeyinde ayl\u0131k ve gelirle ya\u015famak zorunda!<\/li>\n<li>T\u00fcrkiye&#8217;de en d\u00fc\u015f\u00fck emekli ayl\u0131k ve geliri alan ilk y\u00fczde 20&#8217;lik dilimin ayl\u0131k harcanabilir geliri Temmuz 2020 itibariyle 763 TL&#8217;dir.<\/li>\n<li>En d\u00fc\u015f\u00fck y\u00fczde 20&#8217;lik dilimdeki 2,6 milyon emekli ve hak sahibi 763 TL ile 2. dilimdeki 2,6 milyon emekli ise 1.252 TL ile ya\u015famaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/li>\n<li>T\u00fcrkiye, Avrupa \u00fclkeleri i\u00e7inde emekliler aras\u0131nda gelir e\u015fitsizli\u011finin en y\u00fcksek oldu\u011fu \u00fclkedir.<\/li>\n<\/ul>\n<\/blockquote>\n<p>T\u00fcrkiye Devrimci \u0130\u015f\u00e7i Sendikalar\u0131 Konfederasyonu Ara\u015ft\u0131rma Merkezi (D\u0130SK-AR) <strong>T\u00fcrkiye\u2019de Emeklilerin Durumu ve EYT Ger\u00e7e\u011fi <\/strong>ara\u015ft\u0131rmas\u0131 yay\u0131mland\u0131. \u00a0Ara\u015ft\u0131rma,\u00a0<strong>T\u00fcrkiye \u0130statistik Kurumu (T\u00dc\u0130K), Sosyal G\u00fcvenlik Kurumu (SGK) ve Avrupa \u0130statistik Ofisi (Eurostat)\u00a0<\/strong>verilerinden yararlanarak taraf\u0131ndan haz\u0131rland\u0131. Ara\u015ft\u0131rman\u0131n \u00f6zet bulgular\u0131 a\u015fa\u011f\u0131da yer al\u0131yor.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/arastirma.disk.org.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Emeklilerin-Durumu-ve-EYT-Gercegi-Rapor-rev-23.pdf\">Ara\u015ft\u0131rman\u0131n tam metnine bu ba\u011flant\u0131dan veya a\u015fa\u011f\u0131daki g\u00f6rselden ula\u015f\u0131labilir.<\/a><\/p>\n<p>Emeklilik sosyal g\u00fcvenlik hakk\u0131n\u0131n ayr\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131 olup temel bir hak niteli\u011findedir. Sosyal g\u00fcvenlik hakk\u0131, dolay\u0131s\u0131yla\u00a0<strong>emeklilik hakk\u0131 Anayasa ve uluslararas\u0131 s\u00f6zle\u015fmelerle g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f temel bir insan ve yurtta\u015f hakk\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>Ya\u015famlar\u0131n\u0131n en b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde \u00e7al\u0131\u015fan, emek harcayan insanlar\u0131n ya\u015fl\u0131l\u0131klar\u0131nda insanca bir emeklilik ya\u015famalar\u0131 haklar\u0131d\u0131r. Ancak \u00fclkemizde hem emeklilik hem de emeklilerin insanca bir ya\u015fam s\u00fcrmesi giderek zorla\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Emekliler ve onlar\u0131n hak sahipleri 13 milyonu a\u015fan say\u0131lar\u0131yla en \u00f6nemli toplumsal gruplardan birini olu\u015fturuyor. En b\u00fcy\u00fck toplumsal gruplardan biri olan emekliler ne yaz\u0131k ki b\u00fcy\u00fck ekonomik zorluk \u00e7ekiyor.\u00a0<strong>9 milyonu a\u015fk\u0131n ya\u015fl\u0131l\u0131k ayl\u0131\u011f\u0131 alan emekli ile 4 milyon civar\u0131ndaki hak sahipleri ciddi ge\u00e7im s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131 ya\u015f\u0131yor.<\/strong><\/p>\n<p>Milyonlarca emekli ve hak sahibi asgari \u00fccretin \u00e7ok alt\u0131nda ayl\u0131k ve gelir ile ya\u015fam\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmek zorunda kal\u0131yor. Emekli ayl\u0131k ve gelirleri giderek d\u00fc\u015f\u00fcyor. Bu durum yayg\u0131n bir emekli yoksullu\u011fu yarat\u0131yor. \u00d6te yandan\u00a0<strong>d\u00fc\u015f\u00fck gelirler nedeniyle emeklilerin neredeyse yar\u0131s\u0131 ya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor ya da i\u015f ar\u0131yor.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Aile, \u00c7al\u0131\u015fma ve Sosyal Hizmetler Bakan\u0131 Zehra Z\u00fcmr\u00fct Sel\u00e7uk<\/strong>12 Ekim 2020\u2019de yapt\u0131\u011f\u0131 bir a\u00e7\u0131klamayla\u00a0<strong>\u201cSon 2 y\u0131lda ise emeklilerimize toplam 674,5 milyar lira ayl\u0131k \u00f6demesi ger\u00e7ekle\u015ftirdik&#8221;\u00a0<\/strong>ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n<p>Oysa sosyal g\u00fcvenlik bir hak oldu\u011fu i\u00e7in emekli ayl\u0131\u011f\u0131 \u00f6denmesinden daha do\u011fal ne olabilir. Bunun \u00f6v\u00fcn\u00fclecek bir taraf\u0131 yok. As\u0131l soru \u015fudur: <strong>Kim ne kadar ayl\u0131k ve gelir al\u0131yor? Emeklilerin ne kadar\u0131 hangi d\u00fczeyde gelire sahip? <\/strong>Emekli ayl\u0131k ve gelirlerinin ayr\u0131nt\u0131s\u0131 ne?<\/p>\n<p>Sosyal G\u00fcvenlik Kurumu (SGK) nedense emekli ve hak sahiplerinin ayl\u0131k ve gelirlerinin ayr\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 \u0131srarla a\u00e7\u0131klamaktan ka\u00e7\u0131n\u0131yor. SGK ka\u00e7 emekli ve hak sahibinin asgari \u00fccretin alt\u0131nda ayl\u0131k ve gelir ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klam\u0131yor. Bu y\u00f6ndeki bilgi edinme ba\u015fvurular\u0131n\u0131 reddediyor.<\/p>\n<p>Oysa milyonlarca emekli ve hak sahibinin asgari \u00fccretin \u00e7ok alt\u0131nda ayl\u0131k ve gelir ile ya\u015fam\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmek zorunda kald\u0131\u011f\u0131 biliniyor. Ger\u00e7eklerin \u00fcst\u00fc uzun s\u00fcre \u00f6rt\u00fclemez. SGK ayl\u0131k ve gelirlere ili\u015fkin ayr\u0131nt\u0131l\u0131 verileri a\u00e7\u0131klamasa da devletin farkl\u0131 kurumlar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 bilgilerden hareketle emekli ve hak sahiplerinin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131n ger\u00e7ek boyutunu ortaya koymak m\u00fcmk\u00fcn<\/p>\n<ul>\n<li>T\u00fcrkiye&#8217;de 13,2 milyon emekli ve hak sahibi var. Emekliler ve hak sahipleri i\u015f\u00e7ilerden sonra \u00e7al\u0131\u015fma ya\u015fam\u0131n\u0131n en b\u00fcy\u00fck sosyal grubudur.<\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li>Ya\u015fl\u0131l\u0131k ayl\u0131\u011f\u0131 alan (emekli) sigortal\u0131lar\u0131n say\u0131s\u0131 9 milyon 90 bin, \u00f6len sigortal\u0131lar\u0131n hak sahiplerinin (dul ve yetim) say\u0131s\u0131 3,8 milyondur.<\/li>\n<li>SGK&#8217;nin emekli ayl\u0131k ve gelirlerine ili\u015fki verileri ger\u00e7e\u011fi yans\u0131tm\u0131yor.<\/li>\n<li>T\u00fcrkiye&#8217;de en d\u00fc\u015f\u00fck emekli ayl\u0131k ve geliri alan ilk y\u00fczde 20&#8217;lik dilimin ayl\u0131k harcanabilir geliri Temmuz 2020 itibariyle 763 TL&#8217;dir.<\/li>\n<li>13,2 milyon emekli ve hak sahibinin 7,9 milyonu asgari \u00fccretin alt\u0131nda ayl\u0131k ve gelire mahk\u00fbm.<\/li>\n<li>Meclise sunulan yeni torba yasa teklifi \u00e7al\u0131\u015fan emeklileri ve Emeklilikte Ya\u015fa Tak\u0131lanlar\u0131n (EYT) olumsuz etkileyecek. EYT&#8217;liler ve \u00e7al\u0131\u015fan emeklileri daha g\u00fcvencesiz \u00e7al\u0131\u015facak. K\u0131dem tazminatlar\u0131 ve i\u015f g\u00fcvenceleri ortadan kalkacak.<\/li>\n<li>Toplumsal cinsiyet e\u015fitsizli\u011fi emeklilikte de s\u00fcr\u00fcyor. Kad\u0131nlar emeklilik hakk\u0131na daha zor eri\u015fiyor. \u0130stihdam edilenlerin y\u00fczde 32&#8217;si kad\u0131nlardan olu\u015furken, emeklilerin sadece y\u00fczde 19&#8217;u kad\u0131nd\u0131r.<\/li>\n<li>Emeklilerin y\u00fczde 80&#8217;ne yak\u0131n\u0131n\u0131 55 ve yukar\u0131 ya\u015ftakiler olu\u015fturmaktad\u0131r. T\u00fcrkiye&#8217;nin &#8220;gen\u00e7 emeklilikler&#8221; \u00fclkesi iddias\u0131 do\u011fru de\u011fildir.<\/li>\n<li>T\u00fcrkiye&#8217;de emeklilikte ortalama \u00f6m\u00fcr beklentisi 17,6 y\u0131l ile OECD ve Avrupa ortalamas\u0131n\u0131n olduk\u00e7a alt\u0131ndad\u0131r. Emeklilikte ortalama \u00f6m\u00fcr beklentisi Fransa&#8217;da 25 y\u0131l, Yunanistan&#8217;da 24 y\u0131ld\u0131r.<\/li>\n<li>4,3 milyon (emeklilerin y\u00fczde 47&#8217;si) emekli ya \u00e7al\u0131\u015fmakta ya da i\u015f aramaktad\u0131r. \u00c7al\u0131\u015fma hayat\u0131ndaki emekli oran\u0131 2002 y\u0131l\u0131nda y\u00fczde 36 idi.<\/li>\n<li>T\u00fcrkiye&#8217;de en d\u00fc\u015f\u00fck emekli ayl\u0131k be geliri alan emeklilerin ilk dilimi ile en y\u00fcksek emekli ayl\u0131k ve geliri alanlar aras\u0131ndaki fark 7,5 katt\u0131r. AB ortalamas\u0131 4,2 katt\u0131r.<\/li>\n<li>En d\u00fc\u015f\u00fck emekli ayl\u0131\u011f\u0131n\u0131n 1.500 TL oldu\u011fu iddias\u0131 do\u011fru de\u011fildir. Emekli ayl\u0131klar\u0131n\u0131n asgari \u00fccrete oran\u0131 giderek d\u00fc\u015f\u00fcyor. En d\u00fc\u015f\u00fck emekli ayl\u0131\u011f\u0131n\u0131n 1.500 TL&#8217;ye y\u00fckseltildi\u011fi iddias\u0131 ayl\u0131klar\u0131n asgari \u00fccretin \u00e7ok alt\u0131nda oldu\u011funu g\u00f6stermektedir.<\/li>\n<li>AKP d\u00f6neminde 2008 y\u0131l\u0131nda kabul edilen 5510 say\u0131l\u0131 yasa ile g\u00fcncelleme katsay\u0131s\u0131 ve ayl\u0131k ba\u011flama oran\u0131 ile ayl\u0131klar\u0131n alt s\u0131n\u0131r\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcld\u00fc ve ayl\u0131klar\u0131n art\u0131r\u0131lma y\u00f6nteminde b\u00fcy\u00fcmeye yer verilmedi. B\u00f6ylece emekli ayl\u0131k ve gelirleri asgari \u00fccretin alt\u0131na d\u00fc\u015fmeye ba\u015flad\u0131.<\/li>\n<li>EYT b\u00fcy\u00fck bir toplumsal sorundur. Emeklilikte ya\u015fa tak\u0131lmak 1998 y\u0131l\u0131nda i\u015fe giren ve o tarihte 2023 y\u0131l\u0131nda emekli olma hakk\u0131na sahip bir i\u015f\u00e7inin, 1999 y\u0131l\u0131nda \u00e7\u0131kar\u0131lan bir yasa ile emeklili\u011finin 15 y\u0131l sonraya, 2038 y\u0131l\u0131na ertelenmesidir.<\/li>\n<li>Emeklilikte ya\u015fa tak\u0131lanlar aras\u0131nda 2 y\u0131l ile 18 y\u0131l aras\u0131nda ma\u011fduriyet var. EYT sorununun \u00e7\u00f6z\u00fclmesi bir hukuksuzlu\u011fun giderilmesidir.<\/li>\n<li>\u0130lk etapta emekli olabilecek EYT ma\u011fduru say\u0131s\u0131 750 bin ile 1 milyon civar\u0131d\u0131r. EYT sorununun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc SGK i\u00e7in ayl\u0131k ortalama 2 milyar TL civar\u0131nda ilave bir \u00f6deme anlam\u0131na gelecektir.<\/li>\n<li>Emekli ayl\u0131klar\u0131 \u00f6demelerinde ilk etapta y\u00fczde 6-7 civar\u0131nda bir art\u0131\u015fla EYT sorununun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir ad\u0131m at\u0131labilir.<\/li>\n<li>Emekliler ve hak sahipleri ciddi bir yoksullukla ve sefalet d\u00fczeyinde bir gelirle y\u00fcz y\u00fcze.\u00a0<strong>En d\u00fc\u015f\u00fck emekli ayl\u0131k ve geliri alan y\u00fczde 20\u2019lik dilimin, 2,6 milyon emekli ve hak sahibinin ayl\u0131k harcanabilir geliri Temmuz 2020 itibariyle 763 TL\u2019dir.\u00a0<\/strong>2,6 milyon emekli hak sahibi bu sefalet geliri ile ya\u015f\u0131yor.<\/li>\n<li><strong>13,2 milyon emekli ve hak sahibinin 7 milyon 900 bini, yani yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 60\u2019\u0131 ise asgari \u00fccretin alt\u0131nda ayl\u0131k ve gelire mahk\u00fbm durumda.<\/strong><\/li>\n<li>Sosyal g\u00fcvenlik mevzuat\u0131nda 1999 ve 2000\u2019li y\u0131llarda yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklikler ve \u00f6zellikle 2008 y\u0131l\u0131nda y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren 5510 say\u0131l\u0131\u00a0<strong>Sosyal Sigortalar ve Genel Sa\u011fl\u0131k Sigortas\u0131 Kanunu <\/strong>\u00e7al\u0131\u015fanlar yan\u0131nda emeklileri de olduk\u00e7a olumsuz etkiledi.<\/li>\n<li><strong>Emeklilik 2008 y\u0131l\u0131ndan sonra daha da zorla\u015ft\u0131.\u00a0<\/strong>Emeklilik ya\u015f\u0131 y\u00fckseldi, emekli ayl\u0131\u011f\u0131 elde etme ko\u015fullar\u0131 zorla\u015ft\u0131 ve emekli ayl\u0131k ve gelirleri d\u00fc\u015fmeye ba\u015flad\u0131. \u00d6te yandan emekliler aras\u0131ndaki e\u015fitsizlik derinle\u015fti.<\/li>\n<li><strong>En d\u00fc\u015f\u00fck y\u00fczde 20\u2019lik emekli grubuyla en y\u00fcksek y\u00fczde 20\u2019lik emekli grubu aras\u0131nda harcanabilir gelir fark\u0131 7,5 kata y\u00fckseldi. <\/strong>T\u00fcrkiye emekli gelir e\u015fitsizli\u011finin en y\u00fcksek oldu\u011fu Avrupa \u00fclkesi durumunda.<\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li>Emekliler ve onlar\u0131n hak sahipleri 2000\u2019li y\u0131llarda giderek daha fazla ekonomik s\u0131k\u0131nt\u0131 \u00e7ekmeye ba\u015flad\u0131lar. Emeklilikte Ya\u015fa Tak\u0131lanlar (EYT) ve ayn\u0131 ko\u015fullarda fakat farkl\u0131 zamanlarda emekli olanlar\u0131n ayl\u0131klar\u0131 aras\u0131ndaki b\u00fcy\u00fck e\u015fitsizlik devam ediyor.<\/li>\n<\/ul>\n<p><a href=\"http:\/\/arastirma.disk.org.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Emeklilerin-Durumu-ve-EYT-Gercegi-Rapor-rev-23.pdf\">Raporun ayr\u0131nt\u0131lar\u0131na ula\u015fmak i\u00e7in buraya t\u0131klay\u0131n\u0131z.<\/a><\/p>\n<blockquote>\n<div class=\"mceTemp\">\n<p><a href=\"http:\/\/arastirma.disk.org.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Emeklilerin-Durumu-ve-EYT-Gercegi-Rapor-rev-23.pdf\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-4330 aligncenter\" src=\"http:\/\/arastirma.disk.org.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/0001-scaled.jpg\" alt=\"\" width=\"509\" height=\"720\" srcset=\"https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/0001-scaled.jpg 1809w, https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/0001-212x300.jpg 212w, https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/0001-724x1024.jpg 724w, https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/0001-768x1087.jpg 768w, https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/0001-1086x1536.jpg 1086w, https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/0001-1447x2048.jpg 1447w\" sizes=\"(max-width: 509px) 100vw, 509px\" \/><\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p><\/blockquote>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Milyonlarca emekli ve hak sahibi sefalet d\u00fczeyinde ayl\u0131k ve gelirle ya\u015famak zorunda! T\u00fcrkiye&#8217;de en d\u00fc\u015f\u00fck emekli ayl\u0131k ve geliri alan ilk y\u00fczde 20&#8217;lik dilimin ayl\u0131k&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":4336,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"template-c-s2-post.php","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,25,6],"tags":[35,36,213,212,79,214,190,39],"class_list":["post-4324","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-arastirma","category-emeklilik-raporlari","category-guncel","tag-emeklilik","tag-emeklilikte-yasa-takilanlar","tag-eurostat","tag-pasif-sigortalilar","tag-sgk","tag-sosyal-guvenlik","tag-toplumsal-cinsiyet-esitsizligi","tag-tuik","wpcat-3-id","wpcat-25-id","wpcat-6-id"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4324","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4324"}],"version-history":[{"count":15,"href":"https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4324\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10607,"href":"https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4324\/revisions\/10607"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4336"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4324"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4324"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arastirma.disk.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4324"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}