- İşsizlik Sigortası Fonu (İSF) giderlerinin büyük bölümü işveren teşvik ve desteklerine ayrılıyor!
- 10 yılda İSF giderleri içinde işsizlik ödemelerinin payı yüzde 37,4’ten yüzde 31,7’ye inerken doğrudan ve dolaylı işveren teşvik ve desteklerinin payı yüzde 20,3’ten yüzde 49,2’ye yükseldi.
- 2016-2025 arasındaki 10 yılda İSF’den işçilere ayrılan pay 5,7 puan azalırken işverenlere aktarılan kaynaklar 28,9 puan arttı!
- 2023-2025 arası son 3 yılda İSF’den işverenlere işçilerin yaklaşık 2 katı fazla kaynak ayrıldı!
- İşsizlerin ezici çoğunluğu işsizlik ödeneğinden yararlanamıyor: Kasım 2025’te her 100 işçiden yalnızca 16’sı işsizlik ödeneğinden yararlanabildi!
Araştırma bültenine erişmek için tıklayınız.
İşsizlikle mücadele amacıyla oluşturulan ve temel hedeflerinden biri işsizlik ödeneğine kaynaklık etmek olan İşsizlik Sigortası Fonu (İSF), AKP hükümetleri döneminde giderek bir “işveren destek fonu”na dönüştü. Emekçilere “kaynak yok” söylemleri karşısında İşsizlik Sigortası Fonu’nun büyük bölümü işveren teşvik ve desteklerine ayrılıyor.
8 Eylül 1999 tarihli ve 23810 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan ve yürürlüğe giren İşsizlik Sigortası Kanunu ile Türkiye’de işsizlik sigortası ödemeleri başladı. İşsizlik sigortası ödemelerinin kaynağı olan İşsizlik Sigortası Fonu’nun geliri ise işçi (yüzde 1) ve işveren (yüzde 2) tarafından ödenen işsizlik sigortası primi ile yüzde 1 devlet payından oluşuyor. Başka bir deyişle İşsizlik Sigortası Fonu gelirleri doğrudan ya da dolaylı olarak işçinin ücretinden elde ediliyor.
İşçilere yapılan işsizlik sigortası ödemeleri 2002 yılından bu yana devam ediyor. Kanun’da 2008 yılında yapılan değişiklikle Fon ödemelerine işverenin ödeme aczine düşmesi durumunda işçiye ödenmek üzere Ücret Garanti Fonu ve Kısa Çalışma Ödeneği uygulamasına başlandı. Kanun’da 2011 yılında yapılan değişiklikle ise Fon’dan işverenlere kaynak sağlanmaya başlandı. 2020 yılında görülmeye başlayan Covid-19 salgını sonrası getirilen işten çıkarma yasağı ile işçilere nakdi ücret desteği verildi.
İşsizlik ödemelerine ve işçilere kaynaklık etmesi için oluşturulan İşsizlik Sigortası Fonu gider kalemleri arasında işçilere yapılan işsizlik sigortası, kısa çalışma, yarım çalışma, ücret garanti fonu ile nakdi ücret desteği ödemeleri, işverenlere verilen işveren teşvik ve destekleri ile aktif işgücü piyasası programları ödemeleri yer alıyor.
İşçiler için oluşturulmuş İSF’nin giderleri içinde işsizlik sigortasına ayrılan pay azalırken işveren teşvik ve destekleri ile toplum yararına çalışma, mesleki eğitim kursları ve işbaşı eğitim gibi aktif işgücü piyasası (AİP) programlarının payı artıyor. Böylece İSF kaynakları işsizler ve işçiler yerine işverenlere destek olarak kullanılıyor.
